รากแก้วแห่งปัญญา ตอน นโยบายน้ำแห่งชาติ

มีการคาดการณ์ว่าในอนาคตหลายประเทศจะประสบภาวะขาดแคลนน้ำอย่างหนัก ในตอนนี้หลายพื้นที่ในไทยมีการขาดแคลนน้ำ มีการแล้งซ้ำซาก มีการแย่งชิงทรัพยากรน้ำกัน  มีการขุดเจาะใช้น้ำใต้ดินมาใช้ ส่งผลให้เกิดดินทรุด คุณภาพของน้ำใต้ดินก็ลดลง เพราะน้ำมีความจำเป็นทั้งเพื่อใช้ภาคเกษตร อุปโภค บริโภค และอุตสาหกรรม และเราจำเป็นต้องใช้น้ำจืดเพื่อผลักดันน้ำเค็มจากการที่ทะเลหนุน ไม่เช่นนั้นเรือกสวนไร่นาจะเสียหาย และจะทำให้น้ำประปามีรสชาติกร่อย ได้มีความพยายามแก้ปัญหาโดยบางประเทศนำน้ำทะเลมาสกัดเพื่อใช้อุปโภค บริโภค ไทยได้ตระหนักถึงปัญหาได้จัดทำนโยบายน้ำแห่งชาติขึ้นเพื่อให้มีแบบแผนเป็นรูปธรรม ชัดเจน หน่วยงานต่างๆ จะได้นำมาปฏิบัติให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน นโยบายน้ำมีการจัดทำแผนอย่างละเอียด มีพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำให้เป็นกฎหมายหลัก มีองค์กรจัดการทรัพยากรน้ำทั้งในระดับชาติและลุ่มน้ำ เป็นการกระจายอำนาจให้สิทธิ์ชาวบ้านในการจัดการ ก่อนหน้าที่ไม่ให้สิทธิ์ในการจัดการน้ำทำให้ต่างคนต่าใช้ เกิดการขาดแคลนน้ำ และแย่งชิงทรัพยากรกัน เมื่อชาวบ้านได้มีสิทธิ์ได้มีการรวมกลุ่มเป็นทีมจัดการเกิดการพูดคุย อะลุ้มอะล่วย แบ่งปันกัน และช่วยกันดูแลรักษา หาทางแก้ปัญหาร่วมกัน จนเกิดแนวคิดให้ผู้ใช้น้ำจ่ายค่าใช้จ่ายในน้ำที่ใช้ ทำให้รู้คุณค่าน้ำมากขึ้น โดยเงินที่ได้จะเก็บเป็นกองทุนเพื่อใช้ดูแลรักษาลุ่มน้ำต่อไป ในการทำนโยบายมีการกำหนดเขตวิกฤตด้านต่างๆ ด้านสาธารณสุข ด้านศิลปกรรม มีความเสี่ยงด้านภัยแล้ง หน่วยงานก็นำข้อมูลนี้ไปปฏิบัติหาทางป้องกัน มีการบันทึกในฐานข้อมูลเพื่อให้ทันสมัยตลอดเวลา การจัดทำนโยบายน้ำแห่งชาติยังต้องการความร่วมมือทุกคนที่เกี่ยวข้องเพื่อให้บรรลุเป้าหมายอย่างรวดเร็ว

Read more...

รากแก้วแห่งปัญญา ตอน เทคโนโลยีบำบัดน้ำเสีย

ปัญหาความเสื่อมโทรมของแหล่งน้ำตามธรรมชาตินับวันจะเพิ่มขึ้นและใกล้จะถึงจุดวิกฤต จากการเฝ้าระวังแหล่งน้ำในประเทศพบว่าแม่น้ำสายหลัก 69 สายมีความสกปรกในรูปแบคทีเรียมากขึ้น โดยเฉพาะแม่น้ำเจ้าพระยาตั้งแต่ที่ไหลผ่านปทุมธานีจนถึงปากแม่น้ำสมุทรปราการมีคุณภาพลดต่ำลงมากจนถึงระดับ4-5 ที่ไม่สามารถใช้ในการอุปโภคและบริโภคได้ น้ำเสียส่วนใหญ่ของประเทศมาจากบ้านเรือน การมีจิตสำนึกน่าจะเป็นทางออกระยะยาวให้แก่สิ่งแวดล้อม นักวิจัยจึงเข้าไปให้ความรู้แก่ชุมชน ให้เกิดความตระหนักในปัญหา และสนับสนุนให้มีการทำการบำบัดน้ำเสียแบบไหลเวียนธรรมชาติโดยชุมชน ใช้วัสดุที่หาได้ง่าย แบ่งเป็น 5 ถัง ถังแรกใช้ตกตะกอน ถัง2ใช้เศษแก้ว คอนกรีต พลาสติดกรองของเสีย ถัง 3-4 ใช้เศษคอนกรีตและกะลามะพร้าวเพื่อให้เกิดอ็อกซิเจน ถัง5 ใช้เศษคอนกรีต เปลือกหอยและถ่านเพื่อกำจัดแขวนลอยและกลิ่น แต่น้ำที่ได้จากการบำบัดนั้นยังต้องถูกปล่อยกลับสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ นักวิจัยจึงหาทางนำน้ำเหล่านี้มาใช้ มีการทดลองเลี้ยงสาหร่ายสไปรูริน่าในน้ำทิ้งเพื่อการบำบัดน้ำเสีย เพราะสาหร่ายใช้สารอาหารในน้ำเสีย และผลพลอยได้คือสามารถนำไปทำอาหารเลี้ยงสัตว์ได้ หรือถังปฏิกรณ์บำบัดน้ำเสียประสิทธิภาพสูงแบบอนาโรบิคเอกซสตรีมที่ใช้บำบัดน้ำเสียจากผลิตแป้งข้าว มีแก๊สชิวภาพเป็นผลพลอยได้ที่สามารถนำไปใช้เป็นพลังงานเชื้อเพลิงในการผลิตแป้งข้าว และใช้ผลิตเป็นไฟฟ้าในโรงงาน โชคดีที่นักวิจัยไทยจำนวนไม่น้อยที่มีการตื่นตัวในปัญหาน้ำเสีย จนเกิดทางเลือกใหม่ที่ช่วยแก้ไขปัญหาแหล่งน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Read more...

รากแก้วแห่งปัญญา ตอน ผจญภัยมาลาเรีย

โรคมาลาเรียมียุงก้นปล่องเพศเมียเป็นพาหะนำโรค เรามีการค้นพบและวิธีรักษามานานแล้วแต่ปัจจุบันก็ยังมีติดเชื้อและมีผู้เสียชีวิตจากโรคนี้อย่างมาก อาการระยะเริ่มต้นเหมือนไข้ทั่วไปแต่หากไม่รีบรักษาปล่อยจนมาเลเรียขึ้นสมองผู้ป่วยก็จะเสียชีวิตในที่สุด มาเลเรียมักพบในพื้นที่เขตร้อน โปรตีนในเลือดของมนุษย์จะถูกนำมาใช้เพื่อการวางไข่ เมื่อยุงกัดและดูดเลือดคนที่เชื้อจะเข้าในกระเพาะของยุง กระจายแฝงตัวทั่วตัวยุง เมื่อยุงตัวนั้นไปกัดคนอื่นเชื้อในน้ำลายยุงจะเข้าสู่กระแสเลือดแฝงตัวในเซลล์ตับ แบ่งตัวแพร่พันธุ์จนเซลล์ตับแตกกระจาย เชื้อจะกระจายไปตามเส้นเลือดในร่างกาย เมื่อเชื้อมีการแบ่งตัวทำร้ายเซลล์เม็ดเลือกแดงไปเรื่อยๆ ผู้ป่วยจะเริ่มแสดงอาการ แต่จากการศึกษาพบว่าปัจจุบันมาเลเรียอาจไม่แสดงอาการเหมือนเดิม อาจไม่หนาวสั่น อาจแค่ปวดเมื่อย คลื่นไส้อาเจียน หากพบอาการที่น่าสงสัยจะต้องตรวจสอบว่ามีประวัติที่มีความเสี่ยงจะติดเชื้อหรือไม่ และต้องนำไปตรวจหาเชื้อ และในขณะนี้ยุงและเชื้อมีการกลายพันธุ์ที่ดื้อต่อยา พฤติกรรมของยุงก็เปลี่ยนแปลงไป แต่ยุงก้นปล่องต่างสายพันธุ์จะมีการรับเชื้อมาเลเรียสายพันธุ์หนึ่งแต่อาจต่อต้านอีกสายพันธุ์หนึ่ง นักวิจัยจึงพยายามศึกษาทดลองการตัดต่อพันุวิศวกรรม เพื่อถ่ายทอดคุณสมบัติการต่อต้านเชื้อมาเลเรียดังกล่าวเพื่อให้ยุงก้นปล่องไม่เป็นพาหะอีกต่อไป จึงได้มีการศึกษายุงก้นปล่องในไทยว่ามีชนิดใดบ้างที่ต้านเชื้อมาเลเรีย มีการคัดเลือกชนิดของยุงซ้ำแล้วซ้ำอีกเพื่อให้ให้พันธุ์ที่แท้จริง แต่งานวิจัยนี้ยังอยู่การศึกษาและทดลอง ได้มีทางเลือกอื่นที่จะยับยั้งการแพร่กระจายของเชื้อ นั่นก็คือ การที่เชื้อมาเลเรียมีเอนไซม์ 2 ตัวที่สำคัญในการสร้าง DNA มาเลเรียตัวใหม่ นักวิจัยจึงพยายามหาทางยับยั้งกาทำงานของเอนไซม์ 2 ตัวนี้ และมีความการพัฒนายามาเลเรียชนิดใหม่ที่แก้อาการดื้อยาโดยการสังเคราะห์จากสมุนไพร และอีกทางเลือกหนึ่ง คือ การใช้เชื้อแบคทีเรียSphaericus กำจัดลูกน้ำยุงก้นปล่อง โดยเข้าไปทำลายระบบทางเดินอาหารของลูกน้ำจนเกิดอาการ บวม แตกและตายในที่สุด เชื้อนี้ไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชิวิตอื่นๆแต่อย่างใดแม้จะเป็นลูกน้ำของยุงต่างชนิด

Read more...

รากแก้วแห่งปัญญา ตอน จีโนม ถอดรหัสพันธุกรรมมนุษย์

ความเหมือนและความต่างที่ประกอบขึ้นมาเป็นคนนั้นมีความสัมพันธ์อย่างไร ปัจจุบันทั้งไทยและต่างประเทศกำลังศึกษารหัสโครงสร้างพันธุกรรมของมนุษย์ หริอ ฮิวเมนจีโนม อย่างละเอียด มีความพยายามที่จะค้นหาว่าภายในร่างกายประกอบด้วยยีนส์จำนวนเท่าไหร่  DNA ทำงานอย่างไร หน่วยใดที่ทำให้เจ็บป่วย แก่ชรา แม้จะยากแต่ก็ไม่เกิดความสามารถของมนุษย์ เพราะในปี 2543 สามารถค้นพบพิมพ์เขียวของพันธุกรรมมนุษย์ หรือเรียกว่า book of life หรือคัมภีร์แห่งชีวิต เป็นการถอดรหัสยีนส์เพื่อจัดอันดับอนุกรมทางเคมีของ DNA จำนวน 3,120 ล้านคู่ในยีนส์มนุษย์ ร่างกายของเรามีเซลล์จำนวนมาก ในเซลล์มีนิวเคลียส ในนิวเคลียสมีโครโมโชมจำนวนมาก ในโครโมโซมก็มีสาย DNA จำนวนมากขดตัวอยู่ สาย DNA มี 2 สายไขว้กันเป็นเกลียวในสายมีสารเคมี 4 ชนิด คือ adenine thymine guanine และ cytosine เรียงตัวโดยจับคู่ adenine จับกับ thymine และ guanine จับกับ cytosine แบบสลับกัน ความยาวเกือบ2เมตร ยีนส์เป็นส่วนหนึ่งของสายDNA ความแตกต่างของสีตา สีผม สีผิวมาจากความแตกต่างของยีนส์ และการเคลื่อนไหว การทำงานของร่างกายเกินจากยีนส์ทั้งสิ้นแต่สิ่งนี้ยังไม่มีการค้นพบ โครงการจีโนมมีการบันทึกสายพันธุกรรมเพื่อหาลำดับองค์ประกอบทางเคมีภายในสาย DNA ทั้ง 23 ชุดหรือ 46 เส้น มีการรวบรวมโรคที่คุกคามมนุษย์ มีข้อมูลลำดับของสารเคมีเหล่านี้จะถูกนำมาประยุกต์ใช้ในการผลิตยาและรักษาโรค

Read more...

รากแก้วแห่งปัญญา ตอน ถอดรหัส T-2

T-2 เป็นโครงการวิจัยและพัฒนาเพื่อป้องการและบำบัดโรคเขตร้อน เนื่องจากมีการกลับมาโรคของเขตร้อน 7 ชนิดซึ่งแต่เดิมมีทางรักษาและควบคุมได้แล้ว และการกลับมานั้นบางชนิดดื้อยา เช่น อหิวาตกโรค เท้าช้าง มาเลเรีย เป็นต้น และยังไม่มีบริษัทยาแห่งไหนสนใจพัฒนาผลิตยาเหล่านี้ เนื่องจากผู้ป่วยที่พบมักเป็นยากจน โครงการ  T-2 เป็นการร่วมมือกันวิจัยทั้งไทยและต่างประเทศ ทุกวันนี้ไทยมีผู้ป่วยหนึ่งใน 7 ชนิดที่กลับมาเพิ่มขึ้นและมีการเสียชีวิตมากขึ้น T-2 ได้กำลังพัฒนายาเพื่อต่อสู้กับโรคเหล่านี้แต่ต้องใช้เวลาเพื่อให้ยาที่ได้มีประสิทธิภาพและมีไม่มีผลข้างเคียง ในอดีตยาแฟซิดาร์สามารถป้องกันโรคมาเลเรียได้แต่ปัจจุบันเชื้อโรคมาเลเรียดื้อยาไม่สามารถใช้ยานี้ป้องกันได้ ศูนย์ biotec สามารถค้นพบได้ว่าสาเหตุที่ทำให้เชื้อดื้อยาเกิดจากโรคมาเลเรียเกิดการกลายพันธุ์มีโครงสร้างโปรตีนยาวขึ้นทำให้ยาไม่สามารถจับกับโปรตีนเหล่านี้ดีเท่าเดิม ปัจจุบันT-2 มีความก้าวหน้าไปอย่างมาก สารตัวใหม่ได้จากการสังเคราะห์จากธรรมชาติ การทดลองความเป็นพิษอยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้ และยายังอยู่ในขั้นทดลองใช้กับผู้ป่วย เพื่อพัฒนาให้สามารถขึ้นทะเบียนเป็นยาที่ใช้รักษาผู้ป่วยต่อไป นอกจากนี้นักวิจัยยังได้เพิ่มเติมความรู้ของตนโดยมีการอบรมนักวิจัยของไทยในT-2ให้ได้มาตรฐานสากล โครงการT-2 แม้จะใช้การทดลองที่ยาวนานแต่ผลที่ได้ก็คุ้มค่า

Read more...