คลื่นอนาคต ตอน ฟื้นคืนสังคโลกไทย

เครื่องสังคโลกเป็นสินค้าดินเผาชนิดหนึ่งที่เป็นที่นิยม ในอดีตสยามเป็นหนึ่งในแหล่งการค้าสังคโลกแหล่งใหญ่ของเอเซีย สันนิษฐานว่าเมื่อจีนเข้ามาเปิดการค้ากับไทย อาจมีการถ่ายทอดศิลปวัตถุแก่กัน เป็นไปได้ว่าสังคโลกได้นำเทคนิคและวิธีการผลิตมาจากจีน ในเวลานั้นเครื่องกระเบื้องของจีนเป็นที่นิยมและได้รับการยอมรับจากตลาดมาก ต่อมาจีนมีปัญหาภายในประเทศการส่งออกเครื่องปั้นของจีนจึงหยุดชะงักลง ทำให้การส่งออกสังคโลกของไทยเฟื่องฟูเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะจากแหล่งผลิตที่เมืองสวรรคโลก จ.สุโขทัย ที่มีคุณภาพสูงและลวดลายสวยงาม และมีความเป็นไปได้ว่าคำว่า สังคโลกเพี้ยนมาจากชื่อเมืองสวรรคโลกนั่นเอง สภาพทางภูมิศาสตร์ของสุโขทัยในอดีตเอื้ออำนวยต่อการผลิตรวมถึงทรัพยากรในการผลิต ดิน ไม้ที่ใช้ในการเผา และใกล้แม่น้ำยมทำให้ลำเลียงสินค้าได้ดี ปัจจุบันจากการวิจัยและการสำรวจขุดค้นด้านโบราณคดี ได้ช่วยปลูกจิตสำนึกให้ชาวบ้าน ได้รู้จักรับรู้ถึงคุณค่า และนำมาประยุกต์ใช้ได้ นักวิจัยได้เข้ามาช่วยชาวบ้านในการรื้อฟื้นภูมิปัญญา มีการบูรณาการนำเทคโนโลยีและความรู้ใหม่เข้ามาช่วยในการผลิต มีการผลิตสังคโลกรูปแบบใหม่ และยังมีรูปแบบดั้งเดิมอยู่ด้วย โดยนำลวดลายโบราณมาใช้และมีการเทียบเคียงจากเศษกระเบื้องโบราณอีกด้วย จะเห็นได้ว่าการนำการวิจัยเข้ามาใช้ ช่วยให้เกิดการต่อยอดความคิด นำความรู้ที่ได้มาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้อีกครั้ง

 

Read more...

คลื่นอนาคต ตอน พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น

วิถีการดำเนินชีวิตและวัฒนธรรมแต่ละท้องถิ่นกำลังถูกเปลี่ยนแปลงไป การก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นน่าจะเป็นหนทางที่ทำให้คนในท้องถิ่นตระหนัก ความรัก ความภาคภูมิใจในประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่นได้ จะเห็นได้จากชุมชนบ้านม่วง อ.บ้านบึง จ.ราชบุรี ชุมชนเก่าแก่ตั้งแต่สมัยอยุธยา มีอัตลักษณ์และมีความงดงามของวัฒนธรรมมอญ และปัจจุบันชุมชน วัด และนักวิชาการได้ร่วมกันสร้างพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วงที่มีความหมายต่อชุมชน หรือพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นบ้านหนองขาว จ .กาญจนบุรี ที่เกิดจากชาวบ้านมีความตระหนักถึงความเก่าแก่และความเป็นมาช้านานของชุมชน จึงรวมตัวกันสร้างพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นเพื่อให้ผู้คนได้มาสัมผัส และพิพิธภัณฑ์เขาอี้สานมีเส้นทางเริ่มต้นจัดตั้งจากการร่วมใจของชาวบ้าน ผ่านการศึกษาเนื้อหาด้านต่างๆของชุมชน สิ่งต่างๆในพิพิธภัณฑ์ทำหน้าที่บอกเล่าความเป็นมาของชุมชน พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นมีรูปลักษณ์ที่ไม่เหมือนกันเป็นเสน่ห์อย่างนึงในการเที่ยวชม และส่งผลให้เกิดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน 

 

Read more...

คลื่นอนาคต ตอน มหัศจรรย์พลังน้ำ

ปัจจุบันน้ำจากแหล่งธรรมชาติในลดลงถึง 50% สาเหตุมาจากการทำลายป่า และคุณภาพของน้ำอยู่ในเกณฑ์ต่ำซึ่งเกิดจากการปล่อยน้ำเสียลงสู่ธรรมชาติ สิ่งเหล่านี้นำมาซึ่งการขาดแคลนน้ำในประเทศไทย รัฐจึงได้หาวิธีการจัดการน้ำในหลายวิธี การเก็บน้ำบนผิวดินจากการทำฝาย อ่างเก็บน้ำ เขื่อน และมีการศึกษาการใช้ประโยชน์จากน้ำใต้ดิน มีการสร้างเขื่อนน้ำใต้ดินที่จ.ภูเก็ตและสุโขทัย นอกจากนี้ยังลงพื้นที่วิจัยระบบการจัดการน้ำในชุมชนให้มีการจัดสรรน้ำให้เพียงพอต่อทุกกลุ่ม มีโครงการปลูกฝังให้เด็กรุ่นใหม่มีจิตสำนึกในการใช้น้ำ มีการสร้างระบบบำบัดน้ำเสียด้วยวิธีต่างๆ เช่น ระบบบำบัดน้ำเสียด้วยพืชน้ำหรือป่าชายเลน และมีการนำน้ำเสียมาผลิตเป็นก๊าซชีวภาพและนำไปใช้เป็นพลังงานทดแทนต่อไป แนวคิดนี้ได้นำไปพัฒนาสู่ภาคอุตสาหกรรมและเกษตรกรรมจนประสบความสำเร็จ เป็นการลดความขัดแย้ง มีน้ำเพียงพอ ลดค่าใช้จ่ายในใช้พลังงาน การผลิตพลังงานและน้ำประปา และการบำบัดน้ำเสีย อีกทั้งลดในนำเข้าเชื้อเพลงจากต่างประเทศ และลดการขาดดุลทางการค้าอีกด้วย

 

Read more...

คลื่นอนาคต ตอน ไหม…ฝ้าย สายใยชีวิต

กระแสอนุรักษ์วัฒนธรรมพื้นบ้านส่งผลให้ไหมฝ้ายได้รับความนิยมอีกครั้ง เกิดโรงงานทอไหม เกิดสีสังเคราะห์และฝ้ายสังเคราะห์ขึ้น ทำให้ผ้าไหมฝ้ายทอมือลดน้อยลงมากไม่มีการสืบต่อมรดกอันทรงคุณค่า โครงการมาตรฐานผ้าทอพื้นบ้านเพื่อสิ่งแวดล้อม จึงเกิดขึ้นเพื่อให้มีการสืบทอดการทอผ้าฝ้ายและการย้อมผ้าตามภูมิปัญญาดั้งเดิม ทำให้ชุมชนได้รู้ว่าการทอผ้าของตนมีลักษณะที่น่าภูมิใจ มีความเป็นมาและมีลวดลายเฉพาะถิ่น นักวิจัยได้เข้ามากระตุ้นให้เกิดการสืบค้นภูมิปัญญาการทอและสร้างให้เกิดเวทีแลกเปลี่ยนความรู้ ผ้าทอผืนงามไม่ใช่เพียงผืนผ้าแต่เป็นการถักทอวิถีชีวิตของคนในชุมชนที่อยู่ร่วมกัน สิ่งที่คนสวมใส่ได้ไปคือความภูมิใจในฝีมือของคนไทยเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่ไม่เป็นรองชาติใด

 

Read more...

คลื่นอนาคต ตอน สมุนไพรในอาหารปักษ์ใต้

อาหารไทยของเรานั้นมีพืชสมุนไพรเป็นองค์ประกอบ ทำให้อาหารที่มีสุขภาพและมีฤทธิ์ในการบำบัดโรคต่าง ๆ โดยเฉพาะอาหารภาคใต้มีการใช้สมุนไพรมาก ไม่ว่าจะเป็นขมิ้นมักถูกใช้เป็นส่วนประกอบในแกงใต้ ขมิ้นมีฤทธิ์รักษาโรคกระเพาะ แก้อักเสบโดยเฉพาะข้ออักเสบรูมาตอยด์ ข้าวยำที่มีสมุนไพรมากมาย เช่น หัวฝักยาวมีวิตามินซีช่วยลดคอเลสเตอรอล บำรุงเลือด ตะไคร้แก้โรคทางเดินปัสสาวะ ในน้ำบูดู ก็มีข่าช่วยขับลมและมีฤทธิ์ต้านเชื้อรา ผักกูดราดน้ำกะทิ มีวิตามินเอช่วยในการมองเห็น และน้ำพริกและผักเคียง เช่น มะเขือพวงช่วยลดความดันเลือด ช่วยให้เจริญอาหาร และลูกเนียง โดยเปลือกลูกเนียงสามารถนำไปย้อมผ้า และเมื่อนำมาวิจัยพบว่ามีฤทธิ์ต่อต้านเชื้อมาเลเรีย และมะเร็งที่ปาก ที่สามารถนำไปพัฒนาต่อได้

 

Read more...